Tuin & Buiten

Nederlanders wipten dit jaar bijna 5 miljoen tegels

· 5 min leestijd

Terwijl de meeste tuinen dit najaar onder een laag natte bladeren verdwijnen, hield Den Haag iets anders bij: tegels. De gemeente wipte dit jaar 507.436 tegels uit tuinen, straten en schoolpleinen en verving die door groen. Daarmee breekt Den Haag het record van het NK Tegelwippen, de jaarlijkse wedstrijd waarin Nederlandse gemeenten elkaar beconcurreren op de hoeveelheid verharding die plaatsmaakt voor planten. Landelijk verdwenen dit seizoen 4.827.062 tegels, zo blijkt uit de eindstand die op 13 november 2026 bekend werd gemaakt.

Den Haag wipt een record aantal tegels

Van de 507.436 Haagse tegels kwam ongeveer 150.000 voor rekening van bewoners, scholen, sportverenigingen en ondernemers die zelf de schep pakten. De overige 350.000 tegels verdwenen uit de openbare ruimte, bijvoorbeeld rond speelplekken en op pleinen. Bij wooncomplex Hobbemahof in de Schilderswijk maakten bewoners samen ruim 1.600 tegels plaats voor groen, een bewonersinitiatief dat de gemeente op 12 november 2026 in haar persbericht noemt. Het vorige record stond op naam van Arnhem, dat in 2023 461.850 tegels wipte.

Wethouder Buitenruimte Isabelle Broeders noemt de prijs een erkenning voor de inzet van bewoners en organisaties: "Samen maken we Den Haag groen." Meer groen maakt een buurt volgens haar niet alleen mooier, maar ook beter bestand tegen extreem weer. De gemeente trekt voor 2027 en 2028 bovendien 6 miljoen euro uit om vooral versteende wijken verder te vergroenen.

Ook kleinere gemeenten doen volop mee

De hoofdprijs, de Gouden Tegel, gaat naar de gemeente met de meeste gewipte tegels in totaal. Maar het NK Tegelwippen kent ook Gouden Scheppen voor de gemeenten die relatief, per duizend inwoners, het beste scoren. Venlo won die prijs dit jaar voor het derde jaar op rij bij de grote gemeenten. Bij de middelgrote gemeenten ging de schep naar Terneuzen, en bij de kleine gemeenten won Halderberge, dat de titel ook al in 2023 en 2024 in handen had. Een gemeente hoeft dus geen grote stad te zijn om voorop te lopen: juist de kleinere plaatsen houden het tempo jaar na jaar vol.

Waarom een tegel minder zoveel verschil maakt

Het gaat niet alleen om uiterlijk. Eva Braaksma van het NK Tegelwippen legt uit waarom de teller er zo toe doet: "Groen zorgt niet alleen voor verkoeling, een betere opvang van regenwater en meer biodiversiteit." Een versteende tuin warmt sneller op in de zomer en voert regenwater in één keer af naar het riool. Een border met planten houdt dat water juist vast in de bodem, waar het in droge periodes weer beschikbaar komt voor de planten zelf. Worstel je zelf met een tuin die droogte slecht verwerkt, dan is minder verharding een van de simpelste manieren om daar iets aan te doen.

Het effect is ook merkbaar op straatniveau. Een hele straat vol tegeltuinen en bestrating werkt als een soort kom: regenwater kan nergens de grond in en stroomt in korte tijd naar het laagste punt. Een paar vergroende voortuinen in diezelfde straat nemen al een deel van die piekbelasting weg, nog voordat de gemeente zelf iets aan de riolering moet doen.

Dit is het beste moment om te beginnen

November is een goede maand om een stuk tuin om te bouwen. De grond is nog niet bevroren, dus nieuwe planten, struiken en vaste planten kunnen nog wortelen voordat de vorst toeslaat. Wacht je tot het voorjaar, dan moet alles in een paar weken groeien terwijl de zomerhitte al dichtbij is. Begin je nu, dan heeft alles een heel winterseizoen om zich te vestigen. Het is ook de periode waarin bloembollen de grond in gaan, dus je kunt beide klussen gewoon in één weekend combineren.

Zo pak je het praktisch aan

  • Begin klein: je hoeft niet meteen je hele terras eruit te halen. Een strook van een meter breed langs de border is al genoeg voor een nieuwe plantenrand.
  • Check eerst waar leidingen en kabels lopen. In veel tuinen liggen die net onder het tegelniveau.
  • Gebruik de tegels die je wipt opnieuw, bijvoorbeeld als pad ergens anders in de tuin. Dan betaal je ook geen afvoerkosten.
  • Kies planten die zowel natte als droge periodes aankunnen, zoals siergrassen, lavendel of vaste planten als duizendblad.
  • Werk de nieuwe border na het planten af met een laag compost of bladeren. Dat beschermt de wortels tegen vorst en houdt onkruid een beetje weg.
  • Laat een deel van de nieuwe border bewust wat rommelig. Bladeren en dood hout bieden onderdak aan insecten en kleine dieren.

Dat laatste punt sluit mooi aan op de egels die de winter door moeten komen: hoe meer schuilplekken je laat liggen, hoe groter de kans dat ze de koude maanden overleven. Ook daarom is het geen ramp als je dit najaar je tuin niet helemaal opruimt voordat de winter begint.

Jouw tuin doet ook mee, ook zonder wedstrijd

Je hoeft niet mee te doen aan een landelijke wedstrijd om verschil te maken. Elke tegel die uit je tuin verdwijnt, is grond die weer water opneemt en ruimte biedt aan insecten en vogels. Het NK Tegelwippen, mede mogelijk gemaakt door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, gaat de komende jaren door, dus wie dit seizoen niet op tijd was, kan volgend jaar gewoon meedoen. Tot die tijd is je eigen tuin al een goed begin, ook als niemand de tegels telt.

T
Geschreven door Thomas Akkerman Klussen schrijver

Thomas is aannemer met meer dan twintig jaar ervaring en het geduld van een man die te vaak heeft gezien hoe een simpel klusje uitloopt op een verbouwing. Hij schrijft over klussen en verbouwen met de eerlijkheid die je nodig hebt voordat je een muur uitbreekt: wat kost het echt, hoe lang duurt het echt, en wat kan er misgaan als je het zelf doet? Zijn artikelen zijn de buurman met verstand van zaken die je had willen hebben toen je voor het eerst een boormachine vasthield.