Steeds meer huiseigenaren laten de verhuisdozen staan en pakken in plaats daarvan de kwast, de sloophamer of de telefoon van een aannemer. Waar een paar jaar geleden verhuizen de vanzelfsprekende stap was als het huis te klein of te gedateerd werd, kiezen nu veel mensen ervoor om te blijven zitten en te verbouwen. De cijfers achter die verschuiving zijn best logisch als je ze naast elkaar legt.
Het gaat niet alleen om geld. Een verbouwing geeft ook meer controle over het resultaat. Je kiest zelf de indeling, de materialen en het tempo, in plaats van te zoeken naar een bestaand huis dat toch nooit helemaal aansluit op je wensen. Voor veel mensen weegt die zekerheid net zo zwaar als de besparing.
Verhuizen kost tegenwoordig een klein vermogen
Een nieuw huis kopen betekent niet alleen een hogere hypotheek door de gestegen huizenprijzen. Er komt ook overdrachtsbelasting bij, een notaris, vaak een makelaar en de kosten van de verhuizing zelf. Bij een bestaande koopwoning betaal je als starter of doorstromer al snel enkele duizenden euro's aan bijkomende kosten, los van de aankoopprijs. Wie een vergelijkbaar bedrag in de eigen woning steekt, houdt daar in veel gevallen meer waarde aan over dan aan de kosten van een verhuizing.
Daar komt bij dat hypotheekrentes de afgelopen jaren zijn gestegen. Een nieuwe hypotheek afsluiten op het huidige rentepercentage is voor veel huishoudens minder aantrekkelijk dan de bestaande, vaak lagere rente vasthouden en het huidige huis aanpassen aan de wensen van vandaag.
Bouwkosten stabiliseren, maar blijven hoog
Materiaalprijzen en aannemerstarieven zijn sinds 2021 flink gestegen. Die stijging lijkt inmiddels af te vlakken, maar dat betekent niet dat klussen weer goedkoop is. De prijzen liggen nog altijd stevig boven het niveau van vijf jaar geleden. Voor wie gaat verbouwen is het daarom slim om meerdere offertes op te vragen in plaats van bij de eerste aannemer te tekenen. Het verschil tussen de goedkoopste en de duurste offerte voor hetzelfde werk kan verrassend groot zijn, zeker bij grotere klussen zoals een uitbouw of een nieuwe keuken.
Aannemers zitten momenteel ook niet om werk verlegen, wat de wachttijden opstuwt. Reken voor een beetje grotere klus al snel op enkele maanden voordat een aannemer daadwerkelijk kan beginnen. Wie flexibel is met de startdatum, krijgt vaak een scherpere prijs dan wie per direct geholpen wil worden.
Check eerst de vergunning, niet de aannemer
Voordat je een offerte aanvraagt, is het verstandig om eerst te checken of je bouwplan vergunningvrij is. Dat is namelijk minder vaak het geval dan veel mensen denken. Een draagmuur weghalen is bijvoorbeeld lang niet altijd vergunningsvrij, en ook een dakkapel of uitbouw aan de straatzijde valt vaak onder de vergunningplicht. Via het Omgevingsloket van de overheid kun je gratis en binnen een paar minuten checken of jouw specifieke plan een omgevingsvergunning nodig heeft. Begin daar, voordat je tijd steekt in tekeningen en offertes voor een plan dat achteraf alsnog een vergunning blijkt te vereisen.
Houd een buffer van 10 tot 20 procent achter de hand
Bijna elke verbouwing loopt wel tegen iets onverwachts aan. Een leidingloop die anders zit dan op de tekening, vocht achter een muur die je pas ziet zodra die open ligt, of een kozijn dat toch vervangen moet worden. Reken daarom altijd een buffer van 10 tot 20 procent van het totale budget mee, los van de offerte die je van de aannemer krijgt. Financier je de verbouwing via een verhoging van je hypotheek, dan loopt dat geld meestal via een bouwdepot. De bank keert het bedrag dan in delen uit op basis van facturen, zodat je niet in één keer over het volledige bedrag beschikt en de voortgang van de klus gekoppeld blijft aan de betalingen.
Niet elke verbouwing levert evenveel op
Wie verbouwt met het oog op de waarde van de woning, kiest het beste voor aanpassingen die zich ook echt terugbetalen. Een nieuwe badkamer of keuken scoort doorgaans goed, zeker als die er gedateerd uitzag. Een badkamerrenovatie hoeft overigens niet duur te zijn als je slim plant, bijvoorbeeld door het sanitair te vervangen maar de leidingen te laten zitten. Isoleren is een andere investering die zich dubbel uitbetaalt, in woongenot en op de energierekening. De ISDE-subsidie maakt isoleren en een warmtepomp dit jaar goedkoper, wat de terugverdientijd flink verkort. Een nieuwe erker of een extra slaapkamer kan de woning aantrekkelijker maken voor toekomstige kopers, maar levert vaak minder rendement op dan je in de bouwkosten steekt.
Waarom nu het moment is om te beginnen
De combinatie van hoge verhuiskosten, een afvlakkende bouwmarkt en subsidies die net zijn verruimd, maakt dit een logisch moment om verbouwplannen daadwerkelijk uit te voeren in plaats van ze nog een jaar uit te stellen. Begin met de vergunningcheck, vraag meerdere offertes op en reken een ruime buffer in. Dan hoef je straks niet te verhuizen om toch het huis te krijgen waar je naar op zoek was.