De bloemenkosten lopen bij de gemiddelde Nederlander snel op. Wekelijks een bosje tulpen hier, een bos zonnebloemen daar - en voordat je het weet, ben je op jaarbasis honderden euro's kwijt aan iets dat alweer is verwelkt. Een pluktuin lost dat op, en is tegelijk een van de populairste tuintrends van dit moment. Steeds meer tuiniers leggen een apart vak aan puur voor snijbloemen, en zodra je er eenmaal mee begint, wil je nooit meer terug.
Wat is een pluktuin?
Een pluktuin is een deel van je tuin dat je inricht met bloemen die je plukt voor binnen. Niet om mooi te staan in de border, maar om te oogsten. Het principe is simpel: je zaait, je plukt, en de plant bloeit daarna nóg rijker door. Hoe vaker je plukt, hoe meer bloemen je krijgt. Dat is het grote verschil met siertuinieren - bij een pluktuin heb jij belang bij het snijden.
De trend is in volle opmars. Waar een paar jaar geleden pluktuinen nog voorbehouden waren aan grote erven en volkstuinen, zie je ze nu terug in kleine stadstuinen, op balkons met bakken en zelfs in potjes op de vensterbank. En eerlijk gezegd: zodra je ziet hoe makkelijk het is om je eigen vaas bloemen te vullen, snap je waarom.
Welke plek heeft een pluktuin nodig?
De meeste snijbloemen zijn echte zonaanbidders. Ze hebben minimaal zes uur direct zonlicht per dag nodig om goed te bloeien. Minder zon betekent langere stengels - de planten strekken zich richting het licht - minder bloemen en een grotere kans op schimmel. Kies dus de zonnigste hoek van je tuin.
Beschutting tegen wind is minstens zo belangrijk. Hoge zonnebloemen en dahlias breken snel als ze onbeschermd staan. Een schutting, haag of zelfs een rij hogere planten aan de voorkant werkt prima als windscherm. Heb je maar een kleine strook ter beschikking? Vijf tot tien vierkante meter is al genoeg om de hele zomer te plukken.
De makkelijkste bloemen voor je eerste pluktuin
Begin niet meteen met lisianthus of pioenrozen - die zijn lastig en vragen de nodige tijd. Kies voor eenjarige bloemen die snel groeien en veel geven:
- Cosmea - bloeit onophoudelijk van juli tot de eerste vorst, vertakt rijkelijk na elke plukbeurt
- Zinnia's - warm, kleurrijk, makkelijk te telen en heerlijk lang houdbaar in de vaas
- Zonnebloemen - een klassieker die nooit teleurstelt; kies meerstammige rassen voor meer snijbloemen per plant
- Korenbloemen - vroeg in het seizoen, blauw, en geliefd bij bijen
- Afrikaantjes (tagetes) - verrassend lang houdbaar, stug en bijzonder productief
Wil je ook vullers voor het bloemstuk, voeg dan nigella toe voor structuur en calendula voor een warme oranje tint. Beide zijn spotgoedkoop in zaad en niet te stoppen zodra ze eenmaal aan het groeien zijn.
Fan van dahlias? De knollen zijn goed te bewaren over de winter en ieder jaar opnieuw te planten. Een dahlia geeft meer bloemen naarmate je meer plukt - de perfecte snijbloemenmachine voor wie elke week een volle vaas wil. Gardeners World heeft een uitgebreide gids over precies welke soorten het beste werken voor beginners.
Wanneer zaai je wat?
In Nederland geldt de stelregel: vóór 15 mei zet je vorstgevoelige planten niet buiten. Maar binnenshuis kun je al in maart beginnen met vooruitzaaien. Gebruik kleine potjes of zaaidozen op een lichte vensterbank - een verwarmde kas of zaailamp is mooi meegenomen, maar absoluut niet noodzakelijk.
Wie nu pas begint en direct buiten zaait, is echt niet te laat. Cosmea, zinnias en zonnebloemen reageren verrassend goed op direct zaaien in volle grond na half mei. Ze lopen in twee weken op en bloeien al in juli. Dahliaknoppen plant je eveneens na 15 mei, op een diepte van zo'n tien centimeter en met minimaal vijftig centimeter ruimte tussen de knollen - ze worden groter dan je denkt. Bekijk ook hoe je lupines plant als je je pluktuin wilt uitbreiden met vaste planten die jaarlijks terugkomen.
Hoe pluk je bloemen zodat de plant blijft bloeien?
Dit is het deel dat veel beginners verkeerd doen. Een bloem plukken lijkt triviaal, maar de manier bepaalt hoeveel je er vervolgens van krijgt.
- Gebruik een scherpe, schone schaar. Een botte schaar perst de stengel dicht in plaats van hem schoon te snijden.
- Snij schuin af op 45 graden - dat geeft meer oppervlak voor wateropname.
- Pluk bij voorkeur 's ochtends vroeg. De stengels zijn dan nog gevuld met vocht en de bloemen gaan langer mee.
- Zet de bloemen direct in een emmer koud water, niet in de zon laten staan.
- Verwijder alle bladeren die onder water komen, anders rotten ze snel.
Bij zonnebloemen en zinnia's geldt bovendien: hoe vaker je plukt, hoe meer zijtakken de plant aanmaakt. Na de eerste pluk vertakt een zonnebloem zich en geeft meerdere kleinere bloemen - ideaal voor gemengde boeketten.
Wat je pluktuin je elk jaar oplevert
Een zakje cosmea-zaad kost minder dan twee euro en levert van juli tot oktober tientallen planten vol bloemen op. Een zakje zinnia-zaad idem. Voor vijftien tot twintig euro aan zaad leg je een pluktuin aan die je de hele zomer voorziet van verse snijbloemen. Vergelijk dat met zo'n dertig euro per maand die Nederlanders gemiddeld aan snijbloemen besteden - en je bespaart in één zomer meer dan honderd euro.
Maar het gaat niet alleen om het geld. Er is iets bijzonders aan binnenkomen met een bosje bloemen dat je twintig minuten eerder nog in je eigen tuin hebt geplukt. Geen plastic, geen voedselkilometers, gewoon je eigen tuin op tafel. Als je je buitenruimte daarna verder wilt inrichten, lees dan ook hoe je je tuin inricht als volwaardige buitenkamer - een logische volgende stap als de pluktuin eenmaal staat.